نهروان باغيان بودند و قتال ايشان واجب بود بر مسلمانان و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عمّار را گفت : ستقتلك الفئة الباغية ، ترا اى عمّار گروهى بقتل آرند كه باغى باشند و امير المؤمنين على عليه السّلام گفت : إخواننا بغوا علينا ، امّا اجراى اسم « ايمان » بر ايشان همچنانست كه گفت : يا أيّها الّذين آمنوا آمنوا باللّه ، چون به زبان ايمان داشتند و در دل ايشان ايمان نبود بر توسّع ايشان را « مؤمن » خواند ؛ آنگه گفت : ايمان آوريد بدل چنان كه ايمان آورديد به زبان « 1 » . [ سوره الحجرات ( 49 ) : آيه 11 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ بِئْسَ الاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمانِ وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 11 ) عبد اللّه عبّاس گفت كه : آيت در ثابت بن قيس بن شمّاس « 2 » آمد و او را در گوش گرانى بود و چون بمجلس رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدى ويرا جاى دادندى تا نزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بنشستى يك روز آمد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يك ركعت نماز بامداد كرده بود با رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يك ركعت كرد و تا وى يك ركعت ديگر بكرد مردم جاى گرفته بودند ثابت سلام نماز بامداد باز داد و برخاست پاى بر گردن مردم مىنهاد تا بنزديك رسول رسيد چنان كه ميان وى و رسول يك شخص ماند ثابت ويرا بگفت : تفسّح ، جاى بازده ، او گفت : أصبت مجلسا فاجلس ، جائى كه دارى بنشين ؛ وى آنجا كه بود بنشست

--> ( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) اين بيانات را تا حدّى مبسوطتر ضبط كرده است فان شئت فراجع ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 120 ) ( 2 ) - جزرى در اسد الغابه گفته : ( ج 1 ؛ ص 229 ) : « ثابت بن قيس بن شمّاس بن زهير بن مالك بن امرى القيس بن مالك و هو الاغرّ بن ثعلبة بن كعب بن الخزرع و أمّه امرأة من طى يكنى أبا محمّد بابنه محمّد و قيل : أبو - عبد الرّحمن و كان ثابت خطيب الانصار و خطيب النبى ( ص ) كما كان حسّان شاعره و قد ذكرنا ذلك قبل و شهد أحدا و ما بعدها و قتل يوم اليمامة فى خلافة أبى بكر شهيدا ( تا آخر ترجمه كه طويل الذيل است ) » .